Kat in de rui: moet je je kat kammen of juist niet?

Overal kattenhaar op de bank, je kleding en de vloer? Grote kans dat je kat in de rui is. Veel katteneigenaren pakken in deze periode meteen de borstel erbij. Logisch, maar wist je dat te veel kammen juist problemen kan veroorzaken? In deze blog leg ik uit wat er precies gebeurt tijdens de ruiperiode en hoe je je kat op de juiste manier helpt.

De lente is begonnen. De natuur wordt weer wakker: bomen en planten laten hun knoppen zien en langzaam komt alles weer tot bloei.

Ook voor de kat verandert er iets. De lente is namelijk het moment waarop ze haar dikke, versleten winterjas uitdoet. Het wolhaar valt uit en maakt plaats voor een nieuwe vacht.

Veel katteneigenaren merken dit meteen: overal haren in huis.
Wat kun je als eigenaar het beste doen? Moet je je kat juist veel kammen tijdens de rui, of kun je dat beter niet doen?

De rui bij katten

In principe kan een kat de ruiperiode prima zelf regelen door haar vacht te verzorgen en losse haren op te likken. Toch kan de wolhaarrui bij sommige katten een probleem geven. Dat zie je bijvoorbeeld bij:

  • Enorm volle of dikke vachten, zoals bij de (half)langharige katten
  • Sterk wisselend klimaat
  • Ziekte of pijn
  • Lichamelijke beperkingen
  • Overgewicht
  • Stress

Bij kortharige katten duurt de wolhaarrui ongeveer een maand. Bij langharige katten kan dit 6 tot 8 weken duren. Na de wolhaarrui volgt in de zomer de dekhaarrui.

Leuk weetje:
Een kat heeft wolharen, dekharen en tylotrische haren. Deze laatste haren zitten verspreid over het hele lichaam en zijn verbonden met een zenuw. Ze zorgen voor zintuigelijke signalen naar de hersenen. Een duidelijk voorbeeld hiervan zijn de snorharen.

Je kat kammen tijdens de rui: goed idee of niet?

Voor katteneigenaren voelt de ruiperiode vaak als een strijd tegen kattenhaar. De stofzuiger en plakrollen maken overuren.

Logisch dus dat veel mensen hun kat extra en uitgebreid gaat borstelen. Om de kat te helpen met de rui en om te voorkomen dat al die haren niet op de mooie bank, dure gordijnen en zwarte kleding terecht komen. Heel begrijpelijk.
Maar: overmatig kammen kan juist averechts werken.

Wanneer je de kat te vaak of te intensief kamt, trek je haren uit die er nog niet uit horen te vallen. Het lichaam moet dan supersnel een nieuwe haar aanmaken. Deze nieuwe haren zijn vaak van mindere kwaliteit, sneller aan vervanging toe en vallen dus sneller weer uit. Hoe vaker dit gebeurt, hoe slechter de kwaliteit van de vacht wordt. Je begrijpt dat dit op de lange termijn tot chronische rui leidt. Dat wil je natuurlijk zeker niet!

Slickerborstel en metalen kam voor vachtverzorging van een kat op een microvezeldoek.

Wat kun je wél doen tijdens de ruiperiode?

Gelukkig kun je je kat wel helpen, zonder de rui te verstoren.

Kijken en voelen
Controleer wekelijks tot dagelijks de vacht. Kijk goed hoe de vacht eruitziet en voel hoe deze aanvoelt.

Zie of voel je een dichtgeslagen vacht of kleine knoopjes? Dan is het tijd om de kam erbij te pakken en alléén dat stukje vacht voorzichtig door te kammen, of het kleine knoopje los te peuteren met je vingers of de punt van de kam. Gebruik hiervoor de combikam.

Losse haren verwijderen
Losse haren die op de vacht liggen, kun je met een kleine slickerborstel verwijderen. Maak korte, zachte bewegingen. Je ‘danst’ als het ware over de vacht. Te hard borstelen kan opnieuw haren lostrekken die nog vast horen te zitten.

In plaats van een slickerborstel kun je ook een stugge microvezeldoek gebruiken.
Maak deze nat met lauw water, wring het uit en aai met korte bewegingen over de vacht. Dit bootst de wasbewegingen van de kat na.

Leuk weetje:
In tegenstelling tot sommige dieren, die in één keer hun hele vacht verliezen, vallen bij katten de haren verspreid over het lichaam uit. Dat wordt mozaïekverharing genoemd. Op die manier zorgt Moeder Natuur ervoor dat de kat nooit kale plekken heeft.

Haarballen tijdens de rui

Sommige katten spugen tijdens de ruiperiode (vaker) haarballen uit. Dat haarballen erbij horen is echter een fabel. Een haarbal hoort niet standaard bij de rui en kan diverse andere oorzaken hebben.

Ja, het klopt dat een kat in de rui meer haar binnenkrijgt. Maar zo’n haarsigaar op het tapijt zegt eigenlijk dat het lichaam de haren niet goed kan verwerken zoals het zou moeten, ook buiten de ruiperiode.

Haarballen zijn prima te voorkomen:

  • Geef je kat meerdere kleine maaltijden per dag. Ideaal is 5 tot 8 keer per dag.
    In de natuur eet een kat 8 tot 15 keer per dag een kleine maaltijd, zoals een muis, insecten en soms een vogel. Hierdoor blijft het verteringssysteem actief en kunnen ingeslikte haren makkelijker met de ontlasting mee naar buiten.

  • Zorg voor voldoende vocht.
    De beste manier is door natvoer te geven. Je kunt een portie natvoer eventueel aanlengen met water voor extra vocht.

  • Zet een paar plantjes kattengras op de grond her en der in huis.
    Het gras helpt jouw kat om de haarbal in de maag uit te spugen.

    Let er wel op dat het gras ook weer uitgespuugd of uitgepoept wordt en niet vast blijft zitten in de keel of neus.

  • Geef je kat anti-haarbalpasta.
    Dit zorgt ervoor dat de haren niet uitgespuugd, maar uitgepoept worden.

    Gebruik dit niet dagelijks voor langere tijd, omdat het de opname van voedingsstoffen kan beïnvloeden.

Blijf altijd alert

Let goed op het gedrag van je kat. Neem contact op met de dierenarts wanneer je kat bijvoorbeeld vaak blijft kuchen of hoesten, lusteloos wordt, haarballen blijft houden of last van obstipatie krijgt. Dit zijn allemaal signalen dat er ergens iets niet goed gaat.

Professionele hulp bij vachtverzorging

Soms heeft een kat tijdens de rui wat extra hulp nodig. Bijvoorbeeld wanneer de vacht erg dicht wordt, er klitten ontstaan of wanneer je merkt dat je kat moeite heeft met haar eigen vachtverzorging. Als kattentrimmer kijk ik niet alleen naar de vacht zelf, maar ook naar het gedrag, de conditie van de huid en de verzorging thuis. Zo kunnen we samen zorgen dat de vacht van jouw kat weer gezond wordt en goed door de rui heen komt.

Twijfel je over de vacht van jouw kat? Neem gerust contact op met mij, dan kijken we samen wat het beste is voor jouw kat.

Infographic met tips wat te doen als je kat in de rui is, zoals losse haren verwijderen, kleine klitjes controleren en haarballen voorkomen.